Een collega vraagt wat je verdient. Wat doe je?
Voor de meeste Nederlanders is dat geen vraag, maar een ongemakkelijk moment. Je zegt iets vaags ("naar tevredenheid"), je lacht het weg ("ach, je weet hoe het gaat"), of je vertelt het en zit de rest van de middag uit te rekenen of dat slim was. En precies in dat ongemak schuilt het hele probleem.
4 op de 10 tast volledig in het duister
In maart 2026 publiceerde carrièreplatform Cvster een onderzoek onder 1.325 Nederlandse werkenden. De cijfers: bijna 40 procent weet van géén enkele directe collega wat er maandelijks op de loonstrook staat. Slechts 14 procent weet het van álle collega's. De rest zit ergens in een grijs gebied van "ik denk dat zij meer verdient, maar zeker weten doe ik het niet."
Dat is geen losse uitschieter. Een eerder onderzoek van HR-platform Deel onder ruim duizend Nederlanders kwam op vrijwel hetzelfde beeld: maar 28 procent weet exact wat directe collega's verdienen, en voor de helft van werkend Nederland is salaris bespreken op de werkvloer expliciet een taboe. Twee onafhankelijke metingen, hetzelfde verhaal.
Het taboe is niet eerlijk verdeeld
Dat Nederlanders het lastig vinden om over geld te praten, is een nationaal cliché. Maar de Cvster-cijfers laten zien dat het niet iedereen even hard treft.
Vrouwen zijn minder vaak op de hoogte. 43 procent zit in het duister over salarissen van directe collega's, tegen 35 procent van de mannen. Volgens het onderzoek wisselen mannen die informatie ook actiever onderling uit.
Opleidingsniveau doet hetzelfde. Onder werkenden met een vmbo- of basisonderwijsachtergrond weet meer dan de helft van geen enkele collega het salaris. Bij hbo en universiteit zakt dat naar ongeveer een derde. Wie minder verdient, weet vaker niet wat naast hem verdient. Wie meer verdient, vergelijkt actiever en handelt daarnaar.
Zelfs regio telt mee. In Limburg weet driekwart van de werkenden van minstens één collega wat die verdient. In Flevoland en Gelderland is het andersom. Of dat een Limburgse open volksaard is of toeval in de steekproef, weet niemand. Maar het patroon is in elk geval niet dat "Nederlanders nu eenmaal gesloten zijn". Het is selectief gesloten.
"Wat boeit het?" Dit boeit het
Het is verleidelijk om dit als een privacy-kwestie weg te zetten. Mijn salaris is van mij, het gaat niemand iets aan, klaar.
Behalve: wel.
Het CBS publiceerde in december 2025 de meest recente Monitor Loonverschillen mannen en vrouwen, met cijfers over 2024. In het bedrijfsleven verdienen vrouwen gemiddeld 14,5 procent minder per uur dan mannen. Bij hetzelfde werk, met dezelfde opleiding en ervaring (de gecorrigeerde loonkloof), nog altijd 6,1 procent minder. Bij de overheid liggen de cijfers lager (4,5 procent ongecorrigeerd, 1,7 procent gecorrigeerd), maar nul is het nergens. In de financiële sector loopt het verschil per uur op tot bijna 29 procent.
Hoe sluit een loonkloof zich? Niet door geheimhouding. Loonkloven gedijen waar niemand kan vergelijken. Het moment waarop een collega zich vergist en vertelt dat ze 400 euro per maand meer verdient voor hetzelfde werk, krijgt jouw volgende functioneringsgesprek opeens een ander karakter. Dat is precies waarom werkgevers liever hebben dat je het niet weet. Onwetende werknemers zijn goedkoper.
De wet vond dat ook
Dat inzicht zit ook achter de EU-richtlijn Loontransparantie (officieel Richtlijn 2023/970), aangenomen in mei 2023. Lidstaten moesten die uiterlijk op 7 juni 2026 in nationaal recht hebben omgezet. Dat is, voor wie meeleest, twee dagen geleden geweest.
Nederland heeft die deadline gemist. Het wetsvoorstel werd op 21 mei 2026 pas bij de Tweede Kamer ingediend. De Raad van State had begin april al gewaarschuwd dat de implementatie niet tijdig zou zijn. De nieuwe Nederlandse streefdatum is uiterlijk 1 januari 2027.
Wat gaat de wet vanaf dat moment verplichten?
- Een salarisrange in elke vacature, of uiterlijk vóór het sollicitatiegesprek.
- Een verbod op de vraag wat je nu of eerder verdiende.
- Het recht om bij je werkgever op te vragen wat collega's met vergelijkbaar werk gemiddeld verdienen, uitgesplitst naar geslacht.
- Verplichte rapportage over de interne loonkloof bij werkgevers met meer dan honderd werknemers.
- Een gezamenlijke loonbeoordeling als die kloof boven de 5 procent uitkomt zonder objectieve verklaring.
Dat breekt flink met hoe veel werkgevers het nu doen. Eind 2025 was nog maar 7 procent van de Nederlandse werkgevers volledig transparant over salaris, volgens het Deel-onderzoek. Dat percentage zal hard omhoog moeten, of de boetes vliegen straks rond.
Wat dit betekent voor vacatures
Het is in Nederland al jaren bijna een wetmatigheid: vacatures publiceren zonder concreet salaris. "Marktconform conform CAO", "afhankelijk van ervaring", "passend bij je profiel". Drie formuleringen die in de praktijk hetzelfde betekenen: kom maar op gesprek, dan zien we wel.
Vanaf 2027 mag dat formeel niet meer voor nieuwe vacatures. Werkgevers krijgen de plicht om een bandbreedte op te nemen. Niet omdat ze het leuk vinden, maar omdat de wet ze ertoe dwingt. En dat is goed nieuws voor werkzoekenden, voor de loonkloof, en eerlijk gezegd ook voor de arbeidsmarkt zelf. Vacatures met een salarisrange krijgen aantoonbaar meer en betere reacties. De doorlooptijd zakt. Iedereen weet vooraf waar het gesprek over gaat.
Niet wachten op de wet
Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer en de implementatie sleept zich richting 1 januari 2027. In de tussentijd zijn er werkgevers die niet wachten op de verplichting. Op Baan met CAO staan vacatures van werkgevers die nu al een concrete schaal en bruto maandsalaris in de advertentie vermelden. Geen verstoppertje, geen "afhankelijk van", geen arbeidsvoorwaardengesprek waarvan je halverwege al door hebt dat het tegen gaat vallen.
De CAO is openbaar. De schalen zijn openbaar. De bedragen staan op websites van vakbonden en ministeries. De enige die er iets aan heeft om vaag te blijven, is de werkgever die liever niet vergeleken wordt. Praten over geld is dus geen privacy-issue. Het is, zo blijkt elk jaar opnieuw, de enige manier waarop loonkloven dichtgaan.
