Nora Janssen (27) woont in Amsterdam-Noord, fietst elke ochtend naar het AMC en werkt sinds drie jaar op een interne geneeskunde-afdeling. Ze vroeg me zelf of ik haar naam mocht gebruiken. "Want waarom zou ik me schamen voor wat ik verdien? Dat is precies het probleem."
We spreken af op een dinsdag, na haar late dienst. Ze heeft nog haar werkschoenen aan. We praten over geld.
"Vertel. Wat verdien je bruto per maand?"
"Mijn basissalaris is 3.494 euro bruto. Ik zit in FWG 45, trede 4, omdat ik mijn hbo-opleiding verpleegkunde heb en drie jaar werkervaring. Maar dat is mijn basisloon. Wat ik uiteindelijk op mijn rekening krijg, wisselt per maand."
"Vorige maand had ik vijf nachtdiensten en twee zondagen. Dan telt het vakantiegeld niet mee maar je toeslagen wel. Mijn brutoloon was die maand bijna 4.200 euro. De maand daarvoor, puur dagdiensten, 3.340 euro. Hetzelfde werk, honderden euro's verschil."
Wat de CAO Ziekenhuizen regelt voor verpleegkundigen
De CAO Ziekenhuizen geldt voor zo'n 180.000 werknemers bij Nederlandse ziekenhuizen, revalidatiecentra en categorale instellingen. Verpleegkundigen vallen afhankelijk van opleiding in FWG 35 (verzorgend niveau), FWG 40 (mbo-v) of FWG 45 (hbo-v, gespecialiseerd). Elke schaal heeft tien treden. Per jaar schuif je er automatisch een op: een periodiek van gemiddeld 1,5 tot 2,5 procent.
FWG 45, de schaal voor hbo-opgeleide verpleegkundigen zoals Nora, loopt van ongeveer 3.100 euro (trede 0) tot 3.900 euro (trede 9) bruto per maand. Na drie jaar werken zit je dus ruwweg in het midden van de schaal. Een redelijk salaris, al is het minder dan veel mensen denken bij een hbo-beroep met zulke verantwoordelijkheid.
"Wist je dit al toen je begon?"
"Eerlijk? Nee. Ik wist dat er een CAO was maar ik had geen idee wat dat betekende. Tijdens mijn opleiding hadden we één les over arbeidsvoorwaarden, geloof ik. Ik tekende mijn contract, zag het bedrag en dacht: oké, dit is het."
"Pas na een jaar begreep ik het schalen-systeem. Een collega legde me uit dat ik bij een andere werkgever, ook onder de CAO Ziekenhuizen, misschien een trede hoger was ingedeeld vanwege mijn bijbaantje tijdens mijn studie. Dat scheelde me een paar honderd euro per maand. Ik had dat nooit zelf onderzocht."
"Dat vind ik het grote probleem. De CAO is openbaar, alles staat erin, maar je moet zelf weten dat hij bestaat en hoe je hem leest. Niemand legt het je uit."
"Hoe zit die toelagenstructuur precies in elkaar?"
"De toelagen zijn gewoon vastgelegd in de CAO. Avonddiensten op weekdagen, van 20.00 tot 22.00 uur, leveren 22 procent extra op. Nachtdiensten, van 22.00 tot 06.00 uur, zijn 47 procent op weekdagen en 52 procent op zaterdag. Zondag en feestdagen zijn hetzelfde: 60 procent over alle uren."
"Dat klinkt veel, maar in de praktijk kies je die diensten niet altijd zelf. Op mijn afdeling rouleren we. En als je drie nachtdiensten achter elkaar draait, voel je dat echt. De toeslag maakt niet goed wat het met je lijf doet."
Nora's arbeidsvoorwaarden op een rij
Op basis van haar functie en ervaringsjaren zien Nora's arbeidsvoorwaarden er dit jaar zo uit:
- Basisloon: € 3.494 bruto per maand (FWG 45, trede 4)
- Avondtoeslag: 22% op uurloon (20:00–22:00, weekdagen)
- Nachtdienst-toeslag: 47% op uurloon (22:00–06:00 weekdagen), 52% op zaterdag
- Zondag- en feestdagentoeslag: 60% op uurloon
- Vakantiegeld: 8% van jaarloon, uitbetaald in mei
- Eindejaarsuitkering: 8,33% van jaarsalaris, uitbetaald in december
- Vakantiedagen: 28 per jaar bij fulltime contract
- Pensioenpremie: werkgever en werknemer dragen elk 50% bij via PFZW
- Reiskostenvergoeding: via CAO geregeld op basis van woon-werkafstand
"Bespreek je salaris met je collega's?"
"Nu wel. Twee jaar geleden niet. Ik dacht echt dat het niet mocht, of in ieder geval niet hoorde. Heel gek eigenlijk. Het is informatie die je werkgever gewoon heeft, maar die jij pas na een toevallig gesprek bij de koffieautomaat ontdekt."
"Een directe collega verdient 200 euro meer per maand dan ik terwijl we dezelfde opleiding hebben en allebei drie jaar werken. Ze is een trede hoger ingedeeld omdat ze voor indiensttreding een extra cursus had gedaan die de hr-afdeling meetelde als werkervaring. Dat wist ik niet. Ik heb het aangekaart. Ze kijken er nu naar. Maar ik was er zelf nooit achtergekomen als we het nooit hadden besproken."
"En dat terwijl we allebei onder dezelfde CAO vallen. Die transparantie zou er automatisch moeten zijn, niet afhankelijk van of collega's het er toevallig over hebben."
"Wat zou je anders willen?"
"Dat vacatures gewoon vermelden in welke schaal je ingedeeld wordt. En welke trede. Dan weet je als sollicitant precies waar je aan toe bent en kun je het vergelijken. Nu staat er overal 'salaris conform CAO Ziekenhuizen'. Maar dat kan van 3.100 tot 3.900 zijn, of hoger in een andere schaal. Daar heb je als sollicitant niks aan."
"De EU verplicht dit trouwens ook. Door de nieuwe loontransparantierichtlijn moeten werkgevers salarisranges gaan vermelden in vacatures. Ik ben benieuwd hoeveel er dan nog 'conform CAO' durven te zeggen zonder het getal erbij."
"Maar eigenlijk wil ik gewoon dat we er normaal over leren praten. Het is een afspraak tussen werkgever en werknemer, geen staatsgeheim."
Hoe vind je als verpleegkundige een werkgever die zijn kaarten laat zien?
Nora heeft gelijk dat de meeste vacatures voor verpleegkundigen salarisinformatie achterhouden. "Conform CAO" betekent niks zolang je schaal en trede er niet bij staan. Maar er zijn werkgevers die het anders doen, en die zijn te vinden.
Kijk bij een vacature altijd of er een schaalindeling bij staat. Als die ontbreekt, vraag er expliciet naar voordat je solliciteert. Een werkgever die dat een ongemakkelijke vraag vindt, heeft daar meestal een reden voor. Vergelijk ook actief: de CAO Ziekenhuizen is openbaar beschikbaar via de website van de NVZ of via de vakbondssite. Je kunt zelf opzoeken waar jij op basis van opleiding en ervaring in zou moeten vallen.
Platforms die uitsluitend vacatures tonen waarbij salarisinformatie van tevoren zichtbaar is, maken die zoektocht een stuk korter. Op Baan met CAO tonen we alleen vacatures bij werkgevers die open zijn over hun arbeidsvoorwaarden, inclusief de schaal. Zodat je niet hoeft te gissen wat je waard bent.
Als Nora later naar huis fietst, stuur ik haar nog een bericht: of ze de publicatie wil lezen voordat die online gaat. Ze reageert snel. "Ja graag. En dan wil ik ook weten of ik die trede alsnog teruggekregen heb."
