Elk jaar in mei of juni verschijnt er een bedrag op je bankrekening dat groter is dan je gebruikelijke salaris. Vakantiegeld. De meeste mensen weten dat het bestaat, maar vrijwel niemand weet precies hoeveel hij recht heeft, wanneer het uitbetaald moet worden, of wat er gebeurt als je van werkgever wisselt midden in het opbouwjaar.
Dat is eigenlijk raar. Vakantiegeld is wettelijk verplicht en gaat voor veel mensen om duizenden euro's per jaar. Het loont om het te begrijpen.
Hoeveel vakantiegeld heb je recht op?
De wet schrijft een minimum voor van 8% van je brutoloon. Dat klinkt abstract, maar het is simpel te berekenen: verdien je €3.000 bruto per maand, dan bouw je jaarlijks €2.880 vakantiegeld op (12 × €3.000 × 0,08).
Wat telt mee in die berekening? Je basisloon, maar ook vaste toeslagen die je structureel ontvangt — zoals een ploegentoeslag of onregelmatigheidstoeslag. Wat niet meegerekend hoeft te worden: onkostenvergoedingen, reiskosten en eenmalige uitkeringen.
Veel CAO's gaan verder dan dit wettelijk minimum. De metaal-CAO en de zorg-CAO kennen voor bepaalde functies een vakantiegeldpercentage van 8,33% — wat neerkomt op een dertiende maand. En sommige sectoren hanteren zelfs hogere percentages voor specifieke functiegroepen. Weet jij welk percentage in jouw CAO staat?
Wanneer wordt vakantiegeld uitbetaald?
Wettelijk moet vakantiegeld uiterlijk op 1 juni uitbetaald zijn over de opbouwperiode van juni tot en met mei. In de praktijk doen de meeste werkgevers dat in de meimaand, zodat werknemers het geld hebben voor de zomervakantie.
Er zijn uitzonderingen. Als jouw CAO iets anders bepaalt, geldt dat. Sommige CAO's schrijven maandelijkse uitbetaling voor — in dat geval zit het vakantiegeld al verwerkt in je maandelijkse salaris. Staat er in je loonstrook een aparte post "vakantiegeldreservering"? Dan bouwt het op en wordt het later in één keer uitbetaald.
Weet je het niet zeker? Bekijk je arbeidscontract of vraag het na bij HR. Dit soort vragen stellen is volkomen normaal en professioneel.
Wat als je van baan wisselt of ontslagen wordt?
Dit is het stukje dat mensen het vaakst over het hoofd zien. Als je midden in het vakantiejaar van baan wisselt of ontslagen wordt, heb je recht op uitbetaling van het opgebouwde maar nog niet uitbetaalde vakantiegeld. Dat is een wettelijke verplichting voor je werkgever.
Concreet: neem je in november ontslag, dan heb je recht op vakantiegeld over de periode juni tot en met november — dat is zes maanden opbouw die je werkgever bij je eindafrekening moet verrekenen. Dit wordt regelmatig vergeten door zowel werknemers als werkgevers. Controleer je eindafrekening altijd op deze post.
Ben je zelf vergeten het te vragen? In principe kun je loon dat je had moeten ontvangen tot vijf jaar terugvorderen. Al is dat makkelijker als je het direct aankaart.
Mag je werkgever vakantiegeld inhouden?
In de meeste gevallen niet. Vakantiegeld is een wettelijk recht, geen gunst. De situaties waarin inhouden of verrekenen wél mag zijn beperkt: als je werkgever je eerder een voorschot heeft gegeven, of als er specifieke CAO-bepalingen gelden over een langere referteperiode.
Ontslag op staande voet maakt het grijs gebied iets groter, maar ook dan geldt dat vakantiegeld dat al is opgebouwd in principe tot de ontslagdatum uitbetaald moet worden. Twijfel je of je eindafrekening klopt? Een vakbond of juridisch loket kan hier snel duidelijkheid over geven.
Hoe een CAO het vakantiegeld verder regelt
Naast het percentage regelen CAO's soms ook de uitbetalingstermijn, of je vakantiegeld kunt sparen voor een later moment, en of er een minimum geldt ongeacht je uren. Voor parttimers is de berekening proportioneel — je bouwt naar rato op.
Werkgevers die onder een CAO vallen zijn verplicht zich hieraan te houden. Dat geeft jou als werknemer een sterkere positie dan wanneer het alleen in je individuele arbeidscontract staat. Op Baan met CAO vind je uitsluitend vacatures bij werkgevers die onder een collectieve arbeidsovereenkomst vallen — en dus gebonden zijn aan de afgesproken vakantiegeldregels.
