Je krijgt een contractvoorstel. 'Contract voor bepaalde tijd, 12 maanden.' Of je bent al een tijdje in dienst en vraagt je af: wanneer krijg ik eigenlijk een vast contract? Het verschil tussen vast en tijdelijk is groter dan alleen de einddatum op papier. Dit is wat het in de praktijk betekent.
Tijdelijk contract: wat houdt het in?
Een tijdelijk contract heeft een begin- en einddatum. Na die einddatum stopt het automatisch. Je werkgever moet je wel uiterlijk een maand van tevoren laten weten of het verlengd wordt — dat heet de aanzegplicht. Vergeet je werkgever dat, dan heb je recht op een vergoeding van maximaal één maandsalaris.
Tussentijds opzeggen kan alleen als dat expliciet in het contract staat. Staat het er niet in, dan zitten zowel jij als je werkgever aan de afgesproken periode vast. Een tijdelijk contract kan variëren van een paar maanden tot maximaal 3 jaar.
Vast contract: de heilige graal?
Een vast contract (voor onbepaalde tijd) heeft geen einddatum. Je werkgever kan je niet zomaar ontslaan — daar is een geldige reden voor nodig en goedkeuring van het UWV of de kantonrechter. Denk aan bedrijfseconomische redenen of langdurig disfunctioneren, en zelfs dan gelden er strenge procedures.
Wat vaak vergeten wordt: een vast contract heeft ook praktische voordelen buiten je baan. Banken en verhuurders vragen ernaar. Een hypotheek krijgen met een tijdelijk contract is niet onmogelijk, maar het is een stuk lastiger. En bij het huren van een woning in een krappe markt kan een vast contract het verschil maken.
De ketenregeling: wanneer heb je recht op vast?
De wet beschermt je tegen eindeloze tijdelijke contracten. De ketenregeling bepaalt dat je automatisch een vast contract krijgt in twee situaties:
- Je hebt meer dan 3 tijdelijke contracten achter elkaar gehad bij dezelfde werkgever
- Je hebt in totaal langer dan 3 jaar op tijdelijke contracten gewerkt bij dezelfde werkgever
De keten wordt alleen doorbroken als er een onderbreking zit van meer dan 6 maanden. Sommige werkgevers spelen hier bewust op in: na je derde contract 'even' geen verlenging aanbieden, om daarna weer opnieuw te beginnen. Niet netjes, maar het gebeurt. Goed om te weten.
Let op: CAO's mogen van deze regels afwijken. Sommige CAO's beperken het aantal tijdelijke contracten juist verder, of verkorten de keten. In de zorg en het onderwijs zijn er via de CAO speciale regels over wanneer een tijdelijk contract automatisch wordt omgezet.
Welke past bij jou?
Dat hangt af van je situatie. Een vast contract biedt maximale zekerheid — fijn als je een hypotheek wilt of als je stabiliteit zoekt. Een tijdelijk contract biedt een natuurlijk uitstapmoment — handig als je nog niet zeker weet of dit de juiste werkgever is, of als je bewust flexibel wilt blijven.
Wat ik zelf het belangrijkst vind: de voorwaarden. Een tijdelijk contract met goede arbeidsvoorwaarden en een werkgever die investeert in je ontwikkeling is meer waard dan een vast contract bij een werkgever die je het minimum biedt. Het type contract is één ding — wat erin staat is minstens zo belangrijk.
